ลวดดัดฟันหลุด ทิ่มกระพุ้งแก้ม ควรทำอย่างไร? รวมวิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้น

สำหรับคนที่กำลังจัดฟันเหล็ก น่าจะเคยเจอกับปัญหาสุดกวนใจอย่างปัญหาลวดดัดฟันหลุด หรือแบร็กเก็ตหลุดกันมาบ้างอย่างแน่นอน ปัญหานี้ไม่เพียงแต่จะสร้างความรำคาญเวลาขยับปากพูดคุยเท่านั้น แต่ปลายลวดที่แหลมคมยังสามารถทิ่มแทงเหงือกและกระพุ้งแก้มจนทำให้เกิดบาดแผล สร้างความเจ็บปวดทรมานในการใช้ชีวิตประจำวันได้อีกด้วย TEETH TALK DENTAL CLINIC เข้าใจถึงความกังวลนี้เป็นอย่างดี จึงได้รวบรวมวิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อลวดทิ่มปาก พร้อมแนวทางการดูแลแผลให้หายไว เพื่อให้ทุกคนสามารถรับมือกับเหตุการณ์ฉุกเฉินนี้ได้อย่างปลอดภัยและถูกวิธี

ลวดเหล็กดัดฟันหลุด แบร็กเก็ตหลุด เกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง?

ปัญหาเครื่องมือจัดฟันหลุดไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แต่มักจะมีสาเหตุมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวันและความเคยชินบางอย่าง ดังนี้

• การเคี้ยวของแข็งหรือของเหนียว : เช่น การแทะกระดูกอ่อน น้ำแข็ง ถั่ว หรือเคี้ยวหมากฝรั่ง ซึ่งแรงบดเคี้ยวจะไปงัดให้แบร็กเก็ตหรือลวดหลุดออกจากตำแหน่ง
• การแปรงฟันผิดวิธี : การใช้แรงแปรงฟันที่หนักเกินไป หรือใช้แปรงสีฟันที่ขนแข็งจัด อาจไปกระแทกเครื่องมือจนทำให้ลวดเคลื่อนตัวหลุดได้
• พฤติกรรมแคะแกะเกา : การใช้ไม้จิ้มฟันแคะเศษอาหารแรง ๆ หรือการใช้ลิ้นและนิ้วไปดุนเล่นบริเวณเครื่องมือจัดฟันบ่อย ๆ
• อุบัติเหตุหรือการเล่นกีฬา : การถูกกระแทกบริเวณใบหน้าอย่างรุนแรงโดยไม่ได้ใส่ฟันยางป้องกัน

ลวดดัดฟันหลุดทิ่มกระพุ้งแก้มจนเป็นแผล ควรทำอย่างไร?

หากพบว่าลวดจัดฟันหลุดออกมาทิ่มกระพุ้งแก้ม สิ่งแรกที่ต้องทำคือการตั้งสติและจัดการกับปลายลวดที่แหลมคมเพื่อลดความเจ็บปวด โดยสามารถใช้วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นได้ดังนี้

1. ใช้ขี้ผึ้งจัดฟัน (Ortho Wax) แปะทับปลายลวดที่แหลมคม

นี่คือวิธีที่ปลอดภัยและได้ผลดีที่สุด ให้เริ่มจากการใช้คอตตอนบัด ซับบริเวณลวดและเครื่องมือจัดฟันให้แห้งสนิท จากนั้นนำขี้ผึ้งจัดฟันที่ทันตแพทย์ให้มา ปั้นเป็นก้อนกลม ๆ ขนาดประมาณเมล็ดถั่วเขียว แล้วกดแปะทับลงไปบริเวณปลายลวดที่ทิ่มแก้มให้มิด ขี้ผึ้งจะทำหน้าที่เป็นเบาะรองรับและป้องกันไม่ให้ลวดเสียดสีกับกระพุ้งแก้ม โดยให้ลอกขี้ผึ้งออกก่อนทานอาหารและแปรงฟันเสมอ

2. ใช้ยางลบปลายดินสอ ดันลวดเส้นเล็กให้หลบเข้าไปด้านใน

ในกรณีที่เป็นลวดเส้นเล็ก ๆ และมีความยืดหยุ่นสูง สามารถใช้ดินสอที่มีปลายยางลบสะอาด ๆ ค่อยๆ แตะและดันปลายลวดที่กระดกขึ้นมา ให้โค้งงอหลบเข้าไปซ่อนอยู่ด้านหลังของลวดเส้นหลัก (Archwire) หรือดันให้แนบชิดกับตัวฟันมากที่สุด เพื่อไม่ให้ปลายลวดชี้ออกมาทิ่มกระพุ้งแก้ม

3. ใช้แหนบสะอาดคีบลวดสอดกลับเข้าไปในร่องแบร็กเก็ต

หากลวดจัดฟันหลุดออกจากท่อแบร็กเก็ตของฟันซี่ในสุด (Bracket Tube) และตัวลวดยังไม่เสียรูปทรงมากนัก สามารถใช้แหนบถอนขนคิ้วที่มีปากคีบขนาดเล็ก (ล้างทำความสะอาดและเช็ดด้วยแอลกอฮอล์ก่อนใช้) ค่อย ๆ คีบปลายลวดแล้วสอดกลับเข้าไปในร่องแบร็กเก็ตให้เข้าที่เดิมอย่างระมัดระวัง

4. กรณีฉุกเฉิน ลวดยาวทิ่มแรง ให้ใช้กรรไกรตัดเล็บที่สะอาดตัดปลายลวดออก

วิธีนี้แนะนำให้เป็นทางเลือกสุดท้ายในกรณีฉุกเฉินจริง ๆ ที่ลวดทิ่มแรงจนทนไม่ไหว และไม่สามารถไปพบทันตแพทย์ได้ทันที ให้ใช้กรรไกรตัดเล็บหรือคีมตัดลวดขนาดเล็กที่ทำความสะอาดฆ่าเชื้อแล้ว ค่อย ๆ ตัดปลายลวดส่วนที่ยื่นยาวเกินออกมาทิ้งไป โดยต้องทำด้วยความระมัดระวังอย่างสูงเพื่อไม่ให้เศษลวดกระเด็นลงคอ

วิธีรักษาแผลในปากจากการโดนลวดเหล็กดัดฟันหลุดทิ่มกระพุ้งแก้ม

การโดนลวดทิ่มย่อมทำให้เกิดรอยถลอกหรือแผลในปาก ซึ่งหากดูแลไม่ดีอาจทำให้เกิดการติดเชื้อและอักเสบได้ สามารถดูแลรักษาแผลเบื้องต้นได้ดังนี้

บ้วนปากด้วยน้ําเกลืออุ่น ๆ เพื่อลดการอักเสบและติดเชื้อ

การผสมเกลือป่นประมาณ 1 ช้อนชาลงในน้ำอุ่น 1 แก้ว แล้วนำมากลั้วปากประมาณ 60 วินาที จะช่วยทำความสะอาดช่องปาก ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย และลดอาการบวมอักเสบของแผลได้เป็นอย่างดี แนะนำให้บ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่น ๆ ซ้ำวันละ 4-6 ครั้ง อาการจะค่อย ๆ ดีขึ้น

ทายาแก้แผลร้อนใน หรือยาชาแบบเจลเฉพาะที่ (Oral Gel)

สามารถใช้คอตตอนบัดซับแผลให้แห้ง แล้วทายาแก้แผลร้อนใน หรือยาเจลบรรเทาปวดสำหรับช่องปาก (เช่น ขี้ผึ้งทาปากที่มีส่วนผสมของยาชาอ่อน ๆ) บริเวณที่เกิดแผล ยาจะช่วยเคลือบแผลและลดความรู้สึกเจ็บปวดแสบร้อนได้อย่างรวดเร็ว

ทานอาหารอ่อน รสไม่จัด และดื่มน้ำเย็นช่วยบรรเทาอาการปวด

ช่วงที่แผลยังไม่หายดี ควรงดอาหารที่มีรสเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด และอาหารที่แข็งเคี้ยวยาก เพราะจะยิ่งไปกระตุ้นให้แผลอักเสบ ให้เน้นทานอาหารอ่อน ๆ เช่น โจ๊ก ซุป หรือโยเกิร์ต และสามารถดื่มน้ำเย็นจัดหรืออมน้ำแข็งก้อนเล็ก ๆ เพื่อให้ความเย็นช่วยทำให้เส้นเลือดหดตัวและบรรเทาอาการปวดได้

วิธีป้องกันไม่ให้ลวดดัดฟันหลุด หรือแบร็กเก็ตหลุดซ้ำอีก

เพื่อหลีกเลี่ยงความยุ่งยากและความเจ็บปวด ควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อป้องกันไม่ให้เครื่องมือจัดฟันพังเสียหาย ดังนี้

• หั่นอาหารเป็นชิ้นเล็ก ๆ พอดีคำก่อนทานทุกครั้ง
• หลีกเลี่ยงการแทะผลไม้เนื้อแข็ง เช่น แอปเปิ้ล ฝรั่ง หรือการแทะข้าวโพดจากฝัก
• ใช้แปรงสีฟันสำหรับคนจัดฟันโดยเฉพาะ (ขนแปรงร่อง V-Shape) และแปรงฟันอย่างนุ่มนวล
• งดการใช้ลิ้นดุนฟัน หรือใช้ไม้จิ้มฟันงัดแงะบริเวณซอกเครื่องมือ
• เข้าพบทันตแพทย์เพื่อปรับเครื่องมือให้ตรงตามนัดหมายทุกเดือน

แก้ไขปัญหาลวดดัดฟันหลุด แบร็กเก็ตหลุดอย่างปลอดภัย ที่ TEETH TALK DENTAL CLINIC

ปัญหาลวดหลุด ทิ่มแก้ม หรือแบร็กเก็ตหลุด ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้นาน เพราะนอกจากจะสร้างความเจ็บปวดแล้ว ยังทำให้ฟันไม่เคลื่อนที่ตามแผนการรักษา หากคุณกำลังมองหาคลินิกจัดฟัน เพื่อแก้ไขปัญหาอย่างปลอดภัย TEETH TALK DENTAL CLINIC พร้อมดูแลทุกปัญหาช่องปากอย่างมืออาชีพ

• ดูแลโดยทีมทันตแพทย์เฉพาะทาง : นำทีมโดยทันตแพทย์เกียรตินิยมอันดับ 1 ที่เชี่ยวชาญด้านการจัดฟันโดยเฉพาะ มือเบา เข้าใจปัญหาของคนไข้
• เครื่องมือทันสมัย สะอาด ปลอดภัย : คลินิกได้มาตรฐานสากล ISO9001:2015 มั่นใจได้ในความสะอาดและระบบปลอดเชื้อขั้นสูงสุด
• ราคาโปร่งใส คุ้มค่า : แจกแจงรายละเอียดค่าใช้จ่ายอย่างชัดเจน ไม่มีบวกเพิ่มจุกจิก
• สิทธิประกันสังคม ไม่ต้องสำรองจ่าย : รับสิทธิทำฟันประกันสังคมง่าย ๆ ใช้เพียงบัตรประชาชนใบเดียวในการทำฟันและเคลียร์ช่องปาก
• เดินทางสะดวก มีหลายสาขา : คลินิกมีให้บริการมากถึง 19 สาขาทั่วกรุงเทพฯ และปริมณฑล สะดวกสบายในการเดินทาง (กดเช็กสาขา TEETH TALK DENTAL CLINIC ใกล้บ้าน ได้เลย) 

จบทุกปัญหาเครื่องมือจัดฟันกวนใจ ให้รอยยิ้มของคุณได้รับการดูแลอย่างดีที่สุด สามารถเข้ามาใช้บริการที่ TEETH TALK DENTAL CLINIC สาขาใกล้บ้านได้เลย โดยติดต่อนัดหมายได้เลยที่เบอร์โทร 099-113-8103 หรือ Line : @teethtalk หรือ Facebook Page : “Teeth Talk Dental Clinic คลินิกทันตกรรม จัดฟัน ทำฟัน”

สรุป

ปัญหาลวดดัดฟันหลุด ทิ่มกระพุ้งแก้ม เป็นเหตุการณ์ฉุกเฉินที่พบได้บ่อยในคนจัดฟัน ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยเฉพาะพฤติกรรมการทานอาหารที่แข็งเกินไป หากเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้นสามารถปฐมพยาบาลเบื้องต้นได้ด้วยการใช้ขี้ผึ้งจัดฟันแปะทับ ดันลวดกลับเข้าที่ หรือดูแลรักษาแผลด้วยการบ้วนน้ำเกลือ อย่างไรก็ตาม วิธีเหล่านี้เป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเพื่อลดความเจ็บปวดเท่านั้น สิ่งสำคัญที่สุดคือการรีบนัดหมายเพื่อกลับไปพบทันตแพทย์จัดฟันให้เร็วที่สุด เพื่อทำการตัดลวดหรือติดเครื่องมือใหม่ให้ถูกต้องตามแผนการรักษา

รวมคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับลวดดัดฟันหลุด

ไขข้อข้องใจกับคำถามยอดฮิตเกี่ยวกับปัญหาเหล็กจัดฟันและลวดหลุด เพื่อให้ทุกคนรับมือได้อย่างสบายใจ

1. เผลอกลืนแบร็กเก็ต หรือเศษลวดดัดฟันหลุดลงคอ อันตรายไหม?

โดยส่วนใหญ่แล้วหากเผลอกลืนชิ้นส่วนแบร็กเก็ตหรือเศษลวดขนาดเล็กลงไปในทางเดินอาหาร ร่างกายจะสามารถขับถ่ายออกมาพร้อมกับอุจจาระได้เองตามธรรมชาติ แต่ควรสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด หากมีอาการเจ็บคอ กลืนลำบาก หรือปวดท้อง ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

2. ลวดเหล็กดัดฟันหลุด แต่ไม่ทิ่มแก้ม จำเป็นต้องรีบไปพบทันตแพทย์หรือไม่?

จำเป็นต้องรีบไปพบทันตแพทย์ เพราะหากลวดหรือแบร็กเก็ตหลุดออกจากตำแหน่ง ฟันซี่นั้นจะไม่ได้รับแรงดึงที่ถูกต้อง ทำให้ฟันไม่เคลื่อนที่ตามแผนที่วางไว้ ซึ่งอาจส่งผลให้ระยะเวลาในการจัดฟันโดยรวมยาวนานขึ้น

3. จัดฟันอยู่แต่ต้องย้ายคลินิก แล้วลวดดัดฟันหลุดพอดี ควรทำอย่างไร?

ควรรีบไปพบทันตแพทย์ที่คลินิกเดิมเพื่อจัดการลวดที่หลุดก่อน และแจ้งความจำนงขอเอกสารส่งตัวย้ายเคส พร้อมขอรับแบบพิมพ์ฟัน ฟิล์มเอ็กซเรย์ รูปถ่าย และประวัติการรักษาทั้งหมด เพื่อนำไปให้ทันตแพทย์คลินิกใหม่ประเมินและวางแผนการรักษาต่อได้อย่างต่อเนื่อง