ระหว่างการจัดฟัน คนไข้บางเคสอาจสังเกตเห็นก้อนวัสดุสีฟ้าเล็ก ๆ ติดอยู่บริเวณด้านหลังฟันหน้าบนหรือด้านบดเคี้ยวของฟันกราม ก้อนวัสดุนี้มีชื่อเรียกว่า “ไบร์ทยกฟัน” หรือ Bite Turbo เป็นอุปกรณ์เสริมที่ทันตแพทย์มักนำมาใช้ในเคสที่มีปัญหาการสบฟันลึก (Deep Bite) เพื่อช่วยให้การจัดฟันเป็นไปตามแผนที่วางไว้ได้ราบรื่นขึ้น
ในบทความนี้ TEETH TALK DENTAL CLINIC จะชวนมาทำความรู้จักกับไบร์ทยกฟันให้ละเอียดขึ้นอีกนิด ทั้งความหมาย ประโยชน์ ตำแหน่งที่นิยมติด ไปจนถึงวิธีดูแลตัวเองหลังติดไบร์ทยกฟันให้ถูกต้อง เพื่อให้ช่วงที่ต้องใช้อุปกรณ์ชิ้นนี้ร่วมกับคลินิกทำฟันผ่านไปได้อย่างสบายใจมากขึ้น
ไบร์ทยกฟันคืออะไร ทำไมคนจัดฟันบางเคสถึงต้องติด
ไบร์ทยกฟัน (Bite Turbo) คือวัสดุขนาดเล็กที่ทันตแพทย์ติดเพิ่มเข้าไปบนตัวฟัน มักทำจากเรซินคอมโพสิตสีฟ้าหรือวัสดุโลหะ มีลักษณะเป็นก้อนนูนขึ้นมาเล็กน้อยจากผิวฟันปกติ ทำหน้าที่สร้างระยะห่างระหว่างฟันบน และฟันล่างชั่วคราวในระหว่างการจัดฟัน
ทันตแพทย์มักพิจารณาให้ติดไบร์ทยกฟันในเคสที่มีปัญหาการสบฟันลึก ซึ่งฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่างมากกว่าปกติ จนอาจทำให้เครื่องมือจัดฟันบริเวณฟันหน้าล่างเสียดสีกับฟันบนตลอดช่วงที่สบฟัน
ถ้าปล่อยให้การสบฟันลึกเป็นไปตามลักษณะเดิมโดยไม่มีตัวช่วย เครื่องมือจัดฟันที่ติดอยู่บนฟันหน้าล่างก็อาจเสียดสีกับฟันบนอยู่ตลอดเวลา บางกรณีที่ปล่อยไว้นานอาจทำให้ผิวฟันสึกมากขึ้นกว่าปกติ และถ้าลุกลามถึงชั้นเนื้อฟันหรือโพรงประสาทฟัน ก็อาจจำเป็นต้องรักษารากฟันในภายหลัง ทันตแพทย์จึงมักแนะนำให้ติดไบร์ทยกฟันเพื่อลดความเสี่ยงเหล่านี้ไว้ตั้งแต่เนิ่น ๆ
ประโยชน์สำคัญของการติดไบร์ทยกฟัน
การติดไบร์ทยกฟันไม่ได้มีไว้แค่สร้างระยะห่างระหว่างฟันบนล่างเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทสำคัญต่อแผนการจัดฟันโดยรวมด้วย โดยประโยชน์หลักที่คนไข้มักได้รับ มีดังนี้
แก้ไขปัญหาการสบฟันผิดปกติให้เข้าที่เร็วขึ้น
ไบร์ทยกฟันช่วยสร้างระยะห่างระหว่างฟันบนและฟันล่าง ทำให้ฟันสามารถเคลื่อนตัวไปในทิศทางที่ทันตแพทย์วางแผนไว้ได้สะดวกขึ้น โดยเฉพาะในเคสที่มีการสบฟันลึกซึ่งฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่างมาก การมีไบร์ทยกฟันช่วยลดแรงกระแทกที่ฟันหน้าล่างต้องรับระหว่างการสบฟัน ส่งผลให้แผนการจัดฟันดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่องมากขึ้น ทั้งนี้ระยะเวลาที่ฟันจะเข้าที่ยังขึ้นอยู่กับสภาพฟันและการตอบสนองต่อการรักษาของแต่ละบุคคล
ป้องกันเครื่องมือจัดฟันหลุดและลดการสึกของผิวฟัน
ในเคสที่มีการสบฟันลึกโดยไม่มีไบร์ทยกฟันช่วยเปิดช่องว่าง เครื่องมือจัดฟันบริเวณฟันหน้าล่างมีโอกาสเสียดสีกับฟันบนอยู่ตลอดเวลา จนอาจทำให้แบร็คเก็ตหลุดหรือผิวฟันสึกเร็วกว่าปกติ การติดไบร์ทยกฟันจึงช่วยลดแรงเสียดสีดังกล่าว ทำให้เครื่องมือจัดฟันอยู่ในตำแหน่งที่มั่นคงขึ้นระหว่างการรักษา
ช่วยปรับรูปหน้าให้สมส่วนดูยาวขึ้นในเคสฟันสบลึก
ในบางเคสที่มีการสบฟันลึกร่วมกับลักษณะใบหน้าส่วนล่างสั้น การจัดฟันร่วมกับการติดไบร์ทยกฟันอาจช่วยปรับความสัมพันธ์ของขากรรไกรบนและล่างให้เหมาะสมขึ้น ซึ่งอาจส่งผลให้สัดส่วนใบหน้าดูกลมกลืนขึ้นได้ในบางราย ทั้งนี้ผลลัพธ์ด้านรูปหน้าขึ้นอยู่กับโครงสร้างใบหน้าของแต่ละบุคคลและดุลยพินิจของทันตแพทย์ผู้วางแผนการรักษา ผู้ที่สนใจข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับจัดฟันหน้าเรียวสามารถศึกษาเพิ่มเติมได้
ตำแหน่งและประเภทของไบร์ทยกฟันที่นิยมใช้
ไบร์ทยกฟันติดได้หลายตำแหน่งและมีหลายรูปแบบให้เลือกใช้ตามความเหมาะสมของแต่ละเคส โดยรายละเอียดที่ควรรู้ มีดังนี้
ตำแหน่งในการติดไบร์ทยกฟันในช่องปาก
โดยทั่วไปทันตแพทย์มักติดไบร์ทยกฟันบริเวณด้านหลังของฟันหน้าบน หรือบริเวณด้านบดเคี้ยวของฟันกรามน้อยและฟันกราม ขึ้นอยู่กับลักษณะการสบฟันของแต่ละคน ก่อนเลือกตำแหน่งที่เหมาะสม ทันตแพทย์จะตรวจดูสภาพฟันบริเวณนั้นก่อนเสมอว่ามีฟันผุหรือไม่ เพื่อให้การยึดติดไบร์ทยกฟันแน่นหนาและใช้งานได้อย่างมั่นคงตลอดช่วงที่ต้องใช้งาน
ไบร์ทยกฟันแบบติดแน่นด้วยวัสดุเรซินหรือโลหะ
ไบร์ทยกฟันแบบติดแน่นเป็นรูปแบบที่นิยมใช้มากที่สุด ทำจากวัสดุเรซินคอมโพสิตหรือโลหะที่ทันตแพทย์บ่มแข็งติดกับผิวฟันโดยตรง มีความคงทนสูงและไม่ต้องถอดออกระหว่างวัน เหมาะกับเคสที่ต้องการความต่อเนื่องในการสบฟัน
อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่ฟันซี่ที่พิจารณาติดไบร์ทยกฟันเคยผ่านการทำรากฟันเทียมมาก่อน ทันตแพทย์อาจพิจารณาเลือกตำแหน่งอื่นที่เหมาะสมกว่าแทน
ไบร์ทยกฟันแบบถอดได้สำหรับฟื้นฟูการสบฟัน
นอกจากแบบติดแน่นแล้ว บางเคสอาจใช้ไบร์ทยกฟันในรูปแบบที่ติดอยู่กับเครื่องมือจัดฟันแบบถอดได้ เช่น รีเทนเนอร์ปรับสบฟัน ซึ่งคนไข้สามารถถอดออกได้เองตามคำแนะนำของทันตแพทย์ เหมาะกับเคสที่ต้องการความยืดหยุ่นในการใช้งานมากกว่าแบบติดแน่น ทั้งนี้ทันตแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาว่ารูปแบบใดเหมาะกับสภาพฟันและแผนการรักษาของแต่ละคน
ขั้นตอนการติดไบร์ทยกฟันโดยทันตแพทย์
การติดไบร์ทยกฟันเป็นขั้นตอนที่ทันตแพทย์ทำได้ภายในการนัดหมายปกติ ไม่ยุ่งยากอย่างที่หลายคนกังวล โดยมีขั้นตอนหลักดังนี้
- ทันตแพทย์ตรวจสุขภาพช่องปากและตำแหน่งฟันที่จะติดไบร์ทยกฟัน หากตรวจพบฟันผุบริเวณนั้น อาจต้องอุดฟันให้เรียบร้อยก่อนเริ่มติดไบร์ทยกฟัน
- ทำความสะอาดผิวฟันบริเวณที่จะติดไบร์ทยกฟันให้ปราศจากคราบพลัคหรือเศษอาหาร
- ทาสารกัดผิวฟันเพื่อเตรียมพื้นผิวให้วัสดุยึดติดได้ดีขึ้น
- วางวัสดุเรซินคอมโพสิตหรือโลหะลงบนตำแหน่งที่กำหนด แล้วขึ้นรูปให้ได้ความสูงที่เหมาะสมกับการสบฟัน
- ฉายแสงเพื่อบ่มวัสดุให้แข็งตัวและยึดติดกับผิวฟัน
- ตรวจสอบการสบฟันอีกครั้งเพื่อให้แน่ใจว่าไบร์ทยกฟันอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมและไม่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวันมากเกินไป
วิธีปฏิบัติตัวและดูแลตัวเองหลังการติดไบร์ทยกฟัน
ช่วงแรกหลังติดไบร์ทยกฟัน คนไข้อาจต้องปรับตัวกับความรู้สึกที่เปลี่ยนไปในช่องปากอยู่บ้าง โดยแนวทางการดูแลตัวเองที่ควรรู้ มีดังนี้
แนวทางการรับประทานอาหารช่วงเริ่มต้นเพื่อลดความลำบาก
ในช่วงแรกที่เพิ่งติติดไบร์ทยกฟัน การสบฟันอาจเปลี่ยนไปจากเดิมเล็กน้อย ทำให้รู้สึกไม่คุ้นเคยขณะเคี้ยวอาหาร ควรเลือกอาหารที่นุ่มและตัดเป็นชิ้นเล็ก เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก หรือไข่ตุ๋น ในช่วง 2 ถึง 3 วันแรก และค่อย ๆ ปรับกลับไปรับประทานอาหารตามปกติเมื่อรู้สึกคุ้นเคยกับการสบฟันที่เปลี่ยนไปมากขึ้น ควรหลีกเลี่ยงอาหารแข็งหรือเหนียวที่อาจกระแทกไบร์ทยกฟันจนหลุดในช่วงนี้
การทำความสะอาดช่องปากและการใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกวิธี
ควรแปรงฟันตามปกติวันละ 2 ครั้ง โดยแปรงบริเวณรอบไบร์ทยกฟันอย่างเบามือเพื่อไม่ให้กระทบกับตัววัสดุ ส่วนการใช้ไหมขัดฟันควรระมัดระวังบริเวณที่ติดไบร์ทยกฟันเป็นพิเศษ หลีกเลี่ยงการดึงไหมขัดฟันแรง ๆ ผ่านบริเวณดังกล่าว เพื่อป้องกันไม่ให้ไบร์ทยกฟันหลุดก่อนกำหนด
ข้อควรระวังและสิ่งที่ไม่ควรทำเพื่อป้องกันเครื่องมือหลุด
หลีกเลี่ยงการเคี้ยวของแข็ง เช่น น้ำแข็งหรือถั่ว รวมถึงพฤติกรรมกัดเล็บหรือกัดปากกา เพราะอาจทำให้ไบร์ทยกฟันหลุดหรือแตกได้ หากรู้สึกระคายเคืองบริเวณกระพุ้งแก้มหรือลิ้นในช่วงแรกที่ยังไม่คุ้นชิน สามารถใช้ขี้ผึ้งจัดฟันปิดทับบริเวณที่เสียดสีเพื่อลดความรู้สึกไม่สบายตัวในเบื้องต้นได้ และควรมาพบทันตแพทย์ตามนัดหมายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อตรวจสอบว่าไบร์ทยกฟันยังอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ดี
ทันตแพทย์ของ TEETH TALK DENTAL CLINIC ให้ข้อสังเกตเพิ่มเติมว่า “ในช่วงแรกที่ยังไม่คุ้นเคยกับไบร์ทยกฟัน คนไข้บางคนอาจมีพฤติกรรมเอาลิ้นไปแตะหรือดันวัสดุโดยไม่รู้ตัว ซึ่งอาจทำให้ลิ้นเป็นแผล หรือทำให้วัสดุคลอนได้ง่ายขึ้น จึงควรสังเกตพฤติกรรมของตัวเอง และลดการสัมผัสบริเวณนั้นโดยไม่จำเป็น หากมีอาการเจ็บหรือระคายเคืองต่อเนื่องนานเกินกว่าที่คาดไว้ ควรติดต่อคลินิกเพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจดูก่อนถึงวันนัดปกติ เพราะระยะเวลาปรับตัว และความรู้สึกไม่สบายตัวในแต่ละคนอาจไม่เท่ากัน”
ปรึกษาเรื่องการจัดฟันอย่างปลอดภัยที่ TEETH TALK DENTAL CLINIC
หากกำลังอยู่ในระหว่างจัดฟันและทันตแพทย์แนะนำให้ติดไบร์ทยกฟัน หรือกำลังมองหาคลินิกที่ช่วยวางแผนแก้ไขปัญหาการสบฟันลึกอย่างเหมาะสม TEETH TALK DENTAL CLINIC ยินดีให้คำปรึกษา และดูแลตลอดขั้นตอนการจัดฟัน
ทีมทันตแพทย์ของ TEETH TALK DENTAL CLINIC ที่คุ้นเคยกับการติดไบร์ทยกฟันในเคสสบฟันลึกมาอย่างต่อเนื่อง ยินดีช่วยประเมินตำแหน่ง และความสูงของไบร์ทยกฟันให้เหมาะกับลักษณะการสบฟันของแต่ละเคส เพื่อให้แผนการจัดฟันเป็นไปตามที่วางไว้ได้มากที่สุด โดยเลือกใช้วัสดุและเทคนิคการยึดติดที่ได้มาตรฐาน ช่วยลดโอกาสที่ไบร์ทยกฟันจะหลุดก่อนกำหนด พร้อมพยายามดูแลอย่างนุ่มนวลตลอดขั้นตอนติดไบร์ทยกฟัน และช่วงปรับตัวแรกเริ่ม เผื่อช่วยลดความกังวลของคนไข้ที่ยังไม่คุ้นเคยกับอุปกรณ์ชิ้นใหม่ในช่องปากได้บ้าง
นอกจากนี้ TEETH TALK DENTAL CLINIC ยังแจ้งค่าใช้จ่ายของการติดไบร์ทยกฟันให้ทราบตั้งแต่ต้น ไม่มีค่าใช้จ่ายแอบแฝง และด้วย 24 สาขาทั่วกรุงเทพฯ ปริมณฑล และบางแสน (ม.บูรพา) การเดินทางไปตามนัดหมายจึงสะดวกขึ้น ทั้งยังใช้สิทธิทำฟันประกันสังคมได้โดยไม่ต้องสำรองจ่าย เพียงยื่นบัตรประชาชนใบเดียว สามารถเช็กสาขา TEETH TALK DENTAL CLINIC ใกล้บ้านได้เลย
รับสิทธิ์พิเศษและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ ปรึกษาฟรี!
สรุปบทความ
ไบร์ทยกฟัน (Bite Turbo) เป็นอุปกรณ์เสริมที่มีบทบาทสำคัญในเคสจัดฟันที่มีปัญหาการสบฟันลึก ช่วยสร้างระยะห่างระหว่างฟันบนและฟันล่าง ลดความเสี่ยงที่เครื่องมือจัดฟันจะเสียดสีหรือหลุดก่อนกำหนด หากดูแลตัวเองอย่างถูกวิธีทั้งเรื่องการรับประทานอาหารและการทำความสะอาดช่องปาก ก็จะช่วยให้ไบร์ทยกฟันอยู่ในสภาพดีตลอดช่วงที่ต้องใช้งาน และช่วยให้แผนการจัดฟันดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่องตามที่ทันตแพทย์วางไว้
หากต้องการนัดหมายจองคิว หรือปรึกษาเรื่องการติดไบร์ทยกฟัน สามารถติดต่อสอบถาม TEETH TALK DENTAL CLINIC ได้ที่
- เบอร์โทรศัพท์ : 099-113-8103
- Line Official : @teethtalk
- Facebook Page : TEETH TALK DENTAL CLINIC คลินิกทันตกรรม จัดฟัน ทำฟัน
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไบร์ทยกฟัน
ติดไบร์ทยกฟันกินข้าวยังไงให้ไม่อึดอัด?
ในช่วงแรกควรเลือกอาหารที่นุ่มและตัดเป็นชิ้นเล็กเพื่อลดความรู้สึกไม่คุ้นเคยขณะเคี้ยว เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม หรือไข่ตุ๋น หลีกเลี่ยงอาหารแข็งหรือเหนียวในช่วง 2 ถึง 3 วันแรก และค่อย ๆ ปรับกลับมารับประทานอาหารตามปกติเมื่อรู้สึกคุ้นเคยกับการสบฟันที่เปลี่ยนไปมากขึ้น
ไบร์ทยกฟันต้องใส่นานกี่เดือนถึงจะถอดออกได้?
ระยะเวลาที่ต้องติดไบร์ทยกฟันแตกต่างกันไปในแต่ละเคส ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของปัญหาการสบฟันลึกและการตอบสนองต่อการรักษาของแต่ละบุคคล โดยทันตแพทย์จะเป็นผู้ประเมินและนัดตรวจติดตามผลเป็นระยะ ก่อนพิจารณาถอดไบร์ทยกฟันออกเมื่อการสบฟันเข้าที่ตามแผนการรักษา
หากไบร์ทยกฟันหลุดออกเองควรทำอย่างไร?
หากไบร์ทยกฟันหลุดออกมา ไม่ควรพยายามติดกลับเข้าที่ด้วยตัวเอง ควรเก็บชิ้นส่วนที่หลุดไว้ในภาชนะสะอาด แล้วติดต่อคลินิกเพื่อนัดหมายให้ทันตแพทย์ตรวจสอบและติดไบร์ทยกฟันกลับให้ถูกตำแหน่งอีกครั้ง ระหว่างนี้ควรหลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารแข็งบริเวณฟันซี่ที่ไบร์ทยกฟันหลุดออกไปก่อน
