ฟันเกคืออะไร เกิดจากอะไร มีวิธีแก้ฟันเกแบบไหนบ้าง ต้องจัดฟันไหม?

หลายคนอาจมองว่าฟันเกเป็นลักษณะเฉพาะตัว หรือเป็นเสน่ห์ แต่ในมุมมองทางทันตกรรม การที่ฟันเรียงตัวผิดปกติอาจเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาสุขภาพช่องปากที่ซับซ้อนกว่าที่คิด ตั้งแต่การทำความสะอาดที่ยากลำบาก ไปจนถึงผลกระทบต่อความมั่นใจในการยิ้มและการพูดคุย การปล่อยฟันเกไว้โดยไม่รักษาอาจนำไปสู่ปัญหาที่คาดไม่ถึงในระยะยาว สำหรับใครที่กำลังสงสัยว่าฟันเกเกิดจากอะไร และมีวิธีแก้ฟันเกแบบไหนบ้าง บทความนี้จาก Teeth Talk Dental Clinic มีคำตอบครบทุกประเด็นเพื่อช่วยให้คุณตัดสินใจดูแลรอยยิ้มได้อย่างเหมาะสม

ฟันเกคืออะไร มีลักษณะแบบไหน?

ฟันเก (Crooked teeth) คือ ภาวะที่ฟันมีการเรียงตัวที่ผิดปกติไปจากแนวโค้งของขากรรไกร ไม่ได้อยู่ในตำแหน่งที่ควรจะเป็น ซึ่งสามารถปรากฏได้หลายลักษณะ เช่น ฟันขึ้นซ้อนกัน ฟันบิดหรือหมุนออกจากแนวปกติ ฟันล้มเอียงไปข้างหน้าหรือเอนเข้าด้านในช่องปาก รวมถึงภาวะฟันที่ขึ้นอยู่ผิดตำแหน่ง ซึ่งลักษณะเหล่านี้ไม่เพียงแต่ส่งผลต่อความสวยงามของรอยยิ้ม แต่ยังส่งผลต่อการสบฟันและการทำงานของฟันโดยรวมด้วย

ฟันเกเกิดจากอะไร?

ปัญหาฟันเกเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งสิ่งที่ควบคุมไม่ได้และพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ดังนี้

กรรมพันธุ์และโครงสร้างขากรรไกร

สาเหตุหลักที่พบได้บ่อยที่สุดคือเรื่องของพันธุกรรม ขนาดของขากรรไกรและขนาดของฟันเป็นสิ่งที่ถูกถ่ายทอดมาจากพ่อแม่ หากคุณมีขากรรไกรขนาดเล็ก แต่มีฟันซี่ใหญ่ ก็มีแนวโน้มที่พื้นที่ในช่องปากจะไม่เพียงพอสำหรับฟันทุกซี่ ทำให้ฟันที่ขึ้นมาทีหลังต้องเบียดเสียดกันจนเกิดเป็นฟันเกหรือฟันซ้อนได้

การสูญเสียฟันน้ำนมผิดเวลา

ฟันน้ำนมมีหน้าที่สำคัญในการเป็นเครื่องมือนำทางและกันพื้นที่ไว้สำหรับฟันแท้ หากฟันน้ำนมหลุดร่วงไปก่อนเวลาอันควรจากฟันผุหรืออุบัติเหตุ ฟันซี่ข้างเคียงอาจเคลื่อนตัวมาปิดช่องว่างนั้น ทำให้ฟันแท้ไม่มีที่ขึ้นและต้องแทรกตัวขึ้นมาในตำแหน่งที่ผิดเพี้ยนไป

พฤติกรรมที่ส่งผลต่อการเรียงตัวของฟัน

พฤติกรรมบางอย่างที่ทำซ้ำ ๆ ในวัยเด็ก สามารถส่งผลต่อการเจริญเติบโตของขากรรไกรและทิศทางการขึ้นของฟันได้ เช่น การดูดนิ้ว การใช้จุกนมหลอกเป็นเวลานานเกินไป หรือการใช้ลิ้นดุนฟัน ซึ่งแรงกดที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องสามารถผลักดันให้ฟันเคลื่อนที่ออกจากแนวปกติจนกลายเป็นฟันเกได้

อุบัติเหตุและปัญหาสุขภาพช่องปากอื่น ๆ

การได้รับบาดเจ็บหรือแรงกระแทกบริเวณใบหน้าและขากรรไกรอาจทำให้ฟันเคลื่อนที่ผิดตำแหน่งได้ นอกจากนี้ ปัญหาสุขภาพช่องปากอื่น ๆ เช่น การมีฟันคุดที่ขึ้นมาเบียดดันฟันซี่ข้างเคียง หรือการมีฟันเกิน (Supernumerary Teeth) ก็เป็นอีกสาเหตุที่ทำให้การเรียงตัวของฟันผิดปกติได้เช่นกัน

ปล่อยฟันเกไว้ มีผลเสียมากกว่าที่คิด

หลายคนอาจมองว่าฟันเกเป็นเพียงเรื่องความสวยงาม แต่ในทางทันตกรรมแล้ว การปล่อยทิ้งไว้อาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพฟันและช่องปากได้

ปัญหาสุขภาพช่องปากที่ตามมา

บริเวณที่ฟันเกหรือซ้อนกันมักเป็นจุดอับที่ทำความสะอาดได้ยาก แปรงสีฟันและไหมขัดฟันเข้าไม่ถึง ทำให้เป็นแหล่งสะสมของเศษอาหารและคราบจุลินทรีย์ได้ง่าย ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุ โรคเหงือกอักเสบ และการสะสมของหินปูนมากกว่าปกติ

ส่งผลต่อการบดเคี้ยวและประสิทธิภาพในการกิน

การเรียงตัวของฟันที่ผิดปกติส่งผลโดยตรงต่อการสบฟัน ทำให้การบดเคี้ยวอาหารทำได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ อาจทำให้เกิดการสึกของผิวฟันบางซี่มากกว่าปกติ และในบางกรณีอาจนำไปสู่ปัญหาเกี่ยวกับข้อต่อขากรรไกร (TMJ) ได้ในระยะยาว

กระทบต่อบุคลิกภาพและความมั่นใจ

รอยยิ้มเป็นส่วนสำคัญของบุคลิกภาพ การมีฟันเกอาจทำให้หลายคนสูญเสียความมั่นใจ ไม่กล้ายิ้มอย่างเต็มที่ หรือรู้สึกกังวลเวลาต้องพูดคุยกับผู้อื่น ซึ่งส่งผลกระทบต่อการเข้าสังคมและคุณภาพชีวิตโดยรวม

รวมวิธีแก้ฟันเกยอดนิยม

เมื่อตัดสินใจแก้ไขปัญหาฟันเก คำถามยอดฮิตคือ “ฟันเกต้องจัดฟันไหม” และมีวิธีแก้ฟันเกแบบใดบ้าง ปัจจุบันมีทางเลือกในการรักษาที่หลากหลายซึ่งทันตแพทย์จะเลือกให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

1. การจัดฟัน (Orthodontics) วิธีแก้ไขที่ตรงจุดที่สุด

การจัดฟันคือมาตรฐานหลักในการรักษาฟันเก เพราะเป็นการเคลื่อนย้ายฟันทั้งซี่ไปยังตำแหน่งที่ถูกต้อง แก้ปัญหาที่โครงสร้างได้อย่างยั่งยืน โดยมีเครื่องมือให้เลือกหลายประเภท ดังนี้

การจัดฟันโลหะ : เหมาะสำหรับแก้ไขปัญหาฟันซ้อนเกได้ทุกรูปแบบ

การจัดฟันโลหะ หรือจัดฟันเหล็ก เป็นการจัดฟันแบบดั้งเดิมที่ได้รับความนิยมและมีประสิทธิภาพสูง สามารถใช้แก้ไขปัญหาฟันเก ฟันซ้อนที่มีความซับซ้อนได้ทุกรูปแบบ โดยใช้แบร็กเก็ตโลหะและลวดในการค่อย ๆ เคลื่อนฟันให้เข้าที่

การจัดฟันดามอน : เทคโนโลยีที่ช่วยลดความเจ็บปวด และร่นระยะเวลาการรักษา

การจัดฟันแบบดามอนเป็นนวัตกรรมการจัดฟันที่ใช้แบร็กเก็ตแบบ Self-ligating ซึ่งช่วยลดแรงเสียดทานระหว่างลวดและเครื่องมือ ทำให้รู้สึกเจ็บน้อยกว่า และอาจช่วยให้ระยะเวลาในการจัดฟันโดยรวมสั้นลงได้

การจัดฟันใส Invisalign : ทางเลือกสำหรับคนที่ไม่ต้องการให้เห็นเครื่องมือจัดฟัน

เป็นเทคโนโลยีการจัดฟันใสที่ใช้เครื่องมือจัดฟันแบบถอดได้ซึ่งผลิตขึ้นเฉพาะบุคคล ตัวเครื่องมือมีลักษณะโปร่งใส แทบมองไม่เห็น ทำให้ไม่กระทบต่อบุคลิกภาพ สามารถถอดออกได้เวลารับประทานอาหารและทำความสะอาด จึงเป็นที่นิยมอย่างมากในกลุ่มคนวัยทำงาน

2. การทำวีเนียร์ (Veneers)

การทำวีเนียร์เป็นการใช้วัสดุที่มีสีและความสวยงามคล้ายฟันธรรมชาติ มาเคลือบปิดทับบริเวณผิวหน้าฟัน เหมาะสำหรับกรณีที่มีฟันเกเพียงเล็กน้อยและต้องการเน้นการแก้ไขเพื่อความสวยงามเป็นหลัก เป็นวิธีที่รวดเร็ว แต่ไม่ได้เป็นการแก้ปัญหาที่โครงสร้างการเรียงตัวของฟัน

3. การถอนฟันร่วมกับการจัดฟัน

ในกรณีที่คนไข้มีฟันเกซ้อนกันอย่างรุนแรงจนไม่มีพื้นที่เพียงพอในขากรรไกร ทันตแพทย์อาจพิจารณาให้ถอนฟันบางซี่ (ส่วนใหญ่มักเป็นฟันกรามน้อย) เพื่อสร้างช่องว่างให้สามารถเคลื่อนฟันซี่อื่น ๆ มาเรียงตัวได้อย่างสวยงามและเป็นระเบียบ

รวมคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการรักษาฟันเก (FAQ)

เพื่อไขข้อสงสัยเพิ่มเติม Teeth Talk Dental Clinic ได้รวบรวมคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการรักษาฟันเกมาให้แล้ว

ฟันเกมีข้อเสียอะไรบ้าง?

ข้อเสียหลัก ๆ ของฟันเก ได้แก่ ทำความสะอาดยาก เสี่ยงต่อการเกิดฟันผุและโรคเหงือก ส่งผลต่อประสิทธิภาพการบดเคี้ยว และลดทอนความมั่นใจในรอยยิ้มและบุคลิกภาพ

ฟันเกกับฟันซ้อนแตกต่างกันอย่างไร?

ฟันซ้อนเป็นลักษณะหนึ่งของฟันเก โดย “ฟันซ้อน” หมายถึงฟันที่ขึ้นทับ หรือเบียดกัน ส่วน “ฟันเก” เป็นคำที่กว้างกว่า หมายถึงภาพรวมของฟันที่เรียงตัวผิดปกติในทุกรูปแบบ

ฟันเกจัดฟันนานไหม?

ระยะเวลาในการจัดฟันจะขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของปัญหาฟันในแต่ละบุคคล โดยเฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 1-3 ปี ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับแผนการรักษาและประเภทของเครื่องมือจัดฟันที่เลือกใช้

รักษาฟันเกด้วยการจัดฟันต้องถอนฟันไหม?

ไม่จำเป็นเสมอไป ทันตแพทย์จะพิจารณาเป็นรายกรณี หากมีพื้นที่ในขากรรไกรเพียงพอ ก็สามารถจัดฟันได้โดยไม่ต้องถอนฟัน การถอนฟันจะทำในกรณีที่จำเป็นเพื่อสร้างพื้นที่สำหรับการเรียงฟันเท่านั้น

แก้ปัญหาฟันเก มั่นใจทุกรอยยิ้ม ที่ Teeth Talk Dental Clinic

การรักษาฟันเกไม่ใช่เพียงการลงทุนเพื่อความสวยงาม แต่คือการลงทุนเพื่อสุขภาพช่องปากที่ดีและความมั่นใจในระยะยาว การวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคลคือกุญแจสำคัญสู่ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด หากคุณกำลังมองหาคลินิกทำฟันที่เชี่ยวชาญและพร้อมให้คำปรึกษาอย่างละเอียด สามารถนัดหมายเพื่อประเมินสภาพฟันและวางแผนการรักษากับทีมทันตแพทย์ของเราได้ที่เบอร์โทร 099-113-8103 หรือ Line : @teethtalk หรือ Facebook Page : “Teeth Talk Dental Clinic คลินิกทันตกรรม จัดฟัน ทำฟัน” ทีมงานของเราพร้อมดูแลและมอบรอยยิ้มที่มั่นใจให้กับคุณ