หลายคนที่ต้องทำครอบฟันมักได้รับการใส่ครอบฟันชั่วคราวก่อนในระหว่างที่รอครอบฟันถาวร แล้วก็อดสงสัยไม่ได้ว่าครอบฟันชั่วคราวนี้จะอยู่ได้นานแค่ไหน ดูแลอย่างไรไม่ให้หลุดง่าย และถ้าหลุดหรือแตกขึ้นมาก่อนถึงวันนัดจะรับมืออย่างไรดี
ในบทความนี้ TEETH TALK DENTAL CLINIC จะพาไปทำความเข้าใจเรื่องครอบฟันชั่วคราวให้ครบทุกแง่มุม ตั้งแต่ความหมาย ประเภท อายุการใช้งาน ไปจนถึงวิธีดูแลตัวเอง และทางรับมือเมื่อครอบฟันชั่วคราวหลุด หรือแตกอย่างกะทันหัน เพื่อให้อุ่นใจได้มากขึ้นตลอดช่วงที่ต้องรอฟันซี่ใหม่
ครอบฟันชั่วคราวคืออะไร
ครอบฟันชั่วคราว (Temporary Crown) คือวัสดุที่ทันตแพทย์นำมาครอบปิดฟันไว้ก่อนระหว่างรอครอบฟันถาวร มักใช้ในขั้นตอนที่ต้องกรอแต่งฟันเพื่อเตรียมทำครอบฟัน หรือหลังการรักษารากฟัน เพื่อปกป้องเนื้อฟันที่เปราะบางจากการแตกหัก ป้องกันการสบฟันผิดปกติ และไม่ให้ฟันข้างเคียงเคลื่อนตัวผิดตำแหน่งระหว่างที่ห้องปฏิบัติการกำลังผลิตครอบฟันถาวรให้พอดีกับรูปฟันของแต่ละคน
ทันตแพทย์มักพิจารณาให้ทำครอบฟันในกรณีที่ฟันผุลุกลามจนเนื้อฟันเสียหายมาก จนการอุดฟันเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอต่อการฟื้นฟูให้ฟันกลับมาใช้งานได้อย่างมั่นคงอีกต่อไป ครอบฟันชั่วคราวจึงเข้ามาทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันฟันซี่นั้นไว้ก่อน จนกว่าครอบฟันถาวรจะพร้อมใส่
ประเภทของครอบฟันชั่วคราวที่นิยมใช้งาน
ก่อนไปทำความรู้จักกับครอบฟันชั่วคราวแต่ละชนิด ลองเข้าใจกันก่อนว่าครอบฟันทำหน้าที่ฟื้นฟูฟันที่เสียหายให้กลับมาใช้งานได้ใกล้เคียงปกติ ส่วนวัสดุครอบฟันชั่วคราวที่นิยมใช้งานระหว่างรอครอบฟันถาวร มีดังนี้
ครอบฟันชั่วคราวชนิดเรซิน
ครอบฟันชั่วคราวชนิดเรซิน (Resin Temporary Crown) ทำจากวัสดุเรซินที่บ่มแข็งตัวด้วยแสง สามารถขึ้นรูปได้อย่างรวดเร็วภายในคลินิกโดยไม่ต้องรอห้องปฏิบัติการ เหมาะกับเคสที่ต้องใส่ครอบฟันชั่วคราวในระยะเวลาสั้น มีสีใกล้เคียงฟันธรรมชาติ แต่มีความแข็งแรงน้อยกว่าชนิดอะคริลิก จึงควรระมัดระวังเรื่องการเคี้ยวอาหารเป็นพิเศษ
ครอบฟันชั่วคราวชนิดอะคริลิก
ครอบฟันชั่วคราวชนิดอะคริลิก (Acrylic Temporary Crown) ทำจากวัสดุอะคริลิกที่มีความแข็งแรง และทนทานกว่าชนิดเรซิน มักผลิตจากห้องปฏิบัติการทันตกรรมโดยเฉพาะ จึงเหมาะกับเคสที่ต้องใส่ครอบฟันชั่วคราวเป็นระยะเวลานานกว่าปกติ วัสดุชนิดนี้ทนต่อแรงบดเคี้ยวได้ดีกว่า แต่สีอาจไม่กลมกลืนกับฟันธรรมชาติเท่าชนิดเรซิน
ครอบฟันชั่วคราวอยู่ได้นานแค่ไหน มีอายุการใช้งานเท่าไหร่
ปกติแล้วครอบฟันชั่วคราวมักถูกใส่ไว้ประมาณ 1-2 สัปดาห์ ซึ่งเป็นระยะเวลาที่ห้องปฏิบัติการใช้ในการผลิตครอบฟันถาวรให้พอดีกับรูปฟันของแต่ละคน แต่บางเคสก็อาจต้องใส่ครอบฟันชั่วคราวนานกว่านั้น เช่น กรณีที่ทำหลังรักษารากฟัน ซึ่งทันตแพทย์อาจต้องติดตามอาการอักเสบของฟันให้แน่ใจก่อนว่าไม่มีการติดเชื้อหลงเหลืออยู่ ก่อนจะนัดใส่ครอบฟันถาวร ระยะเวลาที่แน่นอนจึงขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของทันตแพทย์และสภาพฟันของแต่ละบุคคล
แม้ครอบฟันชั่วคราวจะออกแบบมาให้ใช้งานในระยะสั้น แต่ถ้าดูแลอย่างเหมาะสมก็ใช้งานได้อย่างมั่นคงตลอดช่วงที่รอครอบฟันถาวรอยู่ได้เช่นกัน จึงไม่ควรปล่อยให้ใส่ครอบฟันชั่วคราวนานเกินกว่าที่ทันตแพทย์นัดหมาย เพราะอาจส่งผลเสียต่อฟันซี่นั้นตามมา
ผลเสียของการไม่ยอมเปลี่ยนเป็นครอบฟันถาวรตามที่ทันตแพทย์นัด
หลายคนอาจรู้สึกว่าครอบฟันชั่วคราวใช้งานได้ดีอยู่แล้ว เลยเผลอเลื่อนนัดทำครอบฟันถาวรออกไปเรื่อย ๆ แต่การปล่อยไว้นานเกินความจำเป็นอาจส่งผลเสียดังนี้
- วัสดุครอบฟันชั่วคราวสึกหรอหรือแตกร้าว เนื่องจากไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรองรับแรงบดเคี้ยวในระยะยาว
- เชื้อแบคทีเรียซึมเข้าสู่ใต้ครอบฟัน เพราะขอบครอบฟันชั่วคราวแนบสนิทกับฟันน้อยกว่าครอบฟันถาวร เสี่ยงต่อการเกิดฟันผุซ้ำ
- ฟันข้างเคียงหรือฟันคู่สบเคลื่อนตัวผิดตำแหน่ง ส่งผลต่อการสบฟันโดยรวม
- ในกรณีที่ปล่อยไว้นานจนฟันเสียหายมากเกินกว่าจะเก็บรักษาไว้ได้ ทันตแพทย์อาจจำเป็นต้องถอนฟันซี่นั้นออก และพิจารณาทำรากฟันเทียมเพื่อทดแทนฟันที่สูญเสียไปในภายหลัง
เพราะฉะนั้นการเข้ารับนัดหมายเปลี่ยนเป็นครอบฟันถาวรตามกำหนดจึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม
ข้อควรระวังและวิธีดูแลตัวเองระหว่างใส่ครอบฟันชั่วคราว
ระหว่างที่ยังใส่ครอบฟันชั่วคราวอยู่ ควรดูแลฟันซี่นั้นเป็นพิเศษเพื่อป้องกันไม่ให้ครอบฟันหลุดหรือเสียหายก่อนถึงวันนัด โดยข้อควรระวังที่ควรรู้ มีดังนี้
หลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารแข็งหรือเหนียวและการกัดฟัน
ควรงดเคี้ยวอาหารแข็ง เช่น น้ำแข็ง ถั่ว หรือกระดูก รวมถึงอาหารเหนียวอย่างหมากฝรั่งหรือคาราเมล เพราะอาจทำให้ครอบฟันชั่วคราวหลุดหรือแตกได้ง่าย นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงพฤติกรรมกัดฟันหรือใช้ฟันซี่ที่ใส่ครอบฟันชั่วคราวกัดของแข็ง เช่น ปากกาหรือเล็บ เพื่อป้องกันไม่ให้วัสดุครอบฟันแตกร้าวก่อนเวลาอันควร
ปรับวิธีแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างระมัดระวัง
แปรงฟันตามปกติวันละ 2 ครั้ง แต่ควรแปรงเบา ๆ บริเวณขอบครอบฟันชั่วคราวเพื่อไม่ให้หลุดง่าย ส่วนการใช้ไหมขัดฟันควรดึงออกด้านข้างแทนการดึงขึ้นตรง เพราะการดึงไหมขัดฟันขึ้นอาจไปเกี่ยวครอบฟันชั่วคราวจนหลุดออกมาได้
ทันตแพทย์ของ TEETH TALK DENTAL CLINIC แนะนำเพิ่มเติมว่า “หากสังเกตว่าครอบฟันชั่วคราวเริ่มโยกคลอน หรือรู้สึกหลวมกว่าปกติ ควรแจ้งคลินิกล่วงหน้าก่อนถึงวันนัด ดีกว่าปล่อยรอจนครอบฟันหลุดออกมาจริง เพราะการแจ้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้ทันตแพทย์ประเมิน และปรับแผนการดูแลได้ทันเวลา นอกจากนี้ควรเลี่ยงการใช้ลิ้นดัน หรือเล่นกับครอบฟันชั่วคราวโดยไม่รู้ตัว เพราะแรงกดซ้ำ ๆ อาจทำให้วัสดุยึดติดหลวมเร็วกว่าที่ควรจะเป็น ทั้งนี้อาการ และระยะเวลาที่เหมาะสมในการดูแลอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของทันตแพทย์ผู้ดูแล”
วิธีรับมือและข้อปฏิบัติเบื้องต้นเมื่อครอบฟันชั่วคราวหลุดหรือแตก
หากครอบฟันชั่วคราวหลุดหรือแตกกะทันหัน ไม่ควรตกใจจนเกินไป สามารถปฏิบัติตามขั้นตอนเบื้องต้นดังนี้
- เก็บชิ้นส่วนครอบฟันชั่วคราวที่หลุดออกมาไว้ในภาชนะสะอาด เพื่อนำไปให้ทันตแพทย์ตรวจสอบว่ายังใช้ใส่กลับได้หรือไม่
- หลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารด้วยฟันซี่ที่ครอบฟันหลุด เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันที่ยังไม่มีการปกป้องเกิดความเสียหายเพิ่มเติม
- ทำความสะอาดฟันซี่ที่ครอบฟันหลุดอย่างเบามือด้วยแปรงสีฟันขนนุ่ม เพื่อลดการสะสมของเศษอาหาร
- ติดต่อทางคลินิกโดยเร็วเพื่อนัดหมายใส่ครอบฟันชั่วคราวกลับเข้าที่ ไม่ควรปล่อยฟันซี่นั้นไว้โดยไม่มีอะไรปกป้องเป็นเวลานาน
- หากยังไม่สามารถไปพบทันตแพทย์ได้ทันที อาจใช้ซีเมนต์ทันตกรรมชั่วคราวที่หาซื้อได้ตามร้านขายยาช่วยติดกลับเข้าที่ไปพลางก่อน แต่ไม่ควรใช้กาวติดวัสดุทั่วไปหรือกาวชนิดอื่นที่ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับใช้ในช่องปาก เพราะอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพช่องปากได้
การรีบเข้าพบทันตแพทย์ทันทีที่ครอบฟันชั่วคราวหลุดหรือแตก ช่วยลดความเสี่ยงที่ฟันซี่นั้นจะได้รับความเสียหายเพิ่มเติมระหว่างรอครอบฟันถาวรได้มาก
บริการทำครอบฟันเพื่อฟื้นฟูรอยยิ้มให้แข็งแรงที่ TEETH TALK DENTAL CLINIC
หากกำลังอยู่ในช่วงใส่ครอบฟันชั่วคราวและกังวลว่าจะดูแลตัวเองอย่างไรให้ถูกต้อง หรือกำลังมองหาคลินิกที่พร้อมดูแลตั้งแต่ขั้นตอนกรอแต่งฟันไปจนถึงใส่ครอบฟันถาวร คลินิกทำฟัน TEETH TALK DENTAL CLINIC ยินดีให้คำแนะนำและวางแผนการรักษาที่เหมาะกับสภาพฟันของคุณ
ทีมทันตแพทย์ของ TEETH TALK DENTAL CLINIC ที่มีประสบการณ์ดูแลเคสครอบฟันมาอย่างต่อเนื่อง ยินดีช่วยประเมินระยะเวลาที่เหมาะสมสำหรับการใส่ครอบฟันชั่วคราวในแต่ละเคส พร้อมพูดคุยวางแผนเปลี่ยนเป็นครอบฟันถาวรร่วมกันอย่างละเอียด โดยมีเครื่องสแกนฟันดิจิทัลตามมาตรฐาน ISO 9001:2015 เป็นตัวช่วยออกแบบครอบฟันถาวรให้ใกล้เคียงรูปฟันจริง เพื่อลดโอกาสที่ต้องใส่ครอบฟันชั่วคราวนานเกินความจำเป็น ส่วนขั้นตอนกรอแต่งฟันและใส่ครอบฟันชั่วคราว ทีมงานก็พยายามดูแลอย่างนุ่มนวล ในบรรยากาศที่ผ่อนคลาย เพื่อช่วยให้คนไข้ที่ยังรู้สึกกังวลใจกับหมอฟันสบายใจขึ้น
ในด้านค่าใช้จ่าย TEETH TALK DENTAL CLINIC แจ้งราคาของครอบฟันชั่วคราวและครอบฟันถาวรให้ทราบตั้งแต่ต้น ไม่มีค่าใช้จ่ายแอบแฝง และด้วยจำนวน 24 สาขาทั่วกรุงเทพฯ ปริมณฑล และบางแสน (ม.บูรพา) จึงเดินทางไปรับบริการได้สะดวก อีกทั้งยังใช้สิทธิทำฟันประกันสังคมได้โดยไม่ต้องสำรองจ่าย เพียงยื่นบัตรประชาชนใบเดียว ลองเช็กดูได้ที่ เช็กสาขา TEETH TALK DENTAL CLINIC ใกล้บ้าน
รับสิทธิ์พิเศษและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ ปรึกษาฟรี!
สรุปบทความ
ครอบฟันชั่วคราวมีบทบาทสำคัญในการปกป้องฟันระหว่างรอครอบฟันถาวร โดยทั่วไปมีอายุการใช้งานประมาณ 1-2 สัปดาห์ แต่อาจนานกว่านั้นในบางเคส หากดูแลตัวเองอย่างถูกวิธี หลีกเลี่ยงอาหารแข็งเหนียว และแปรงฟันอย่างระมัดระวัง ก็จะช่วยให้ครอบฟันชั่วคราวอยู่ในสภาพดีจนถึงวันนัดใส่ครอบฟันถาวร และไม่ควรปล่อยให้เลยกำหนดนัดโดยไม่จำเป็น เพราะอาจส่งผลเสียต่อฟันซี่นั้นในระยะยาว
หากต้องการนัดหมายจองคิว หรือปรึกษาเรื่องครอบฟันชั่วคราว สามารถติดต่อสอบถาม TEETH TALK DENTAL CLINIC ได้ที่
- เบอร์โทรศัพท์ : 099-113-8103
- Line Official : @teethtalk
- Facebook Page : TEETH TALK DENTAL CLINIC คลินิกทันตกรรม จัดฟัน ทำฟัน
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับครอบฟันชั่วคราว
ครอบฟันชั่วคราวหลุดแล้วสามารถซื้อกาวมาติดเองได้ไหม?
ไม่แนะนำให้ใช้กาวทั่วไปติดครอบฟันชั่วคราวด้วยตัวเอง เพราะกาวที่ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับใช้ในช่องปากอาจมีสารที่เป็นอันตรายต่อเนื้อเยื่อในปาก หากจำเป็นต้องติดกลับชั่วคราวจริง ควรใช้ซีเมนต์ทันตกรรมชั่วคราวที่หาซื้อได้ตามร้านขายยาเท่านั้น และควรรีบนัดพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสอบและใส่ครอบฟันกลับให้ถูกต้องโดยเร็ว
หากครอบฟันชั่วคราวหลุดแต่ไม่ปวดฟันสามารถปล่อยทิ้งไว้ก่อนได้ไหม?
แม้จะไม่รู้สึกเจ็บปวด แต่ไม่ควรปล่อยฟันซี่ที่ครอบฟันชั่วคราวหลุดไว้นาน เพราะฟันที่ผ่านการกรอแต่งมักไม่มีชั้นเคลือบฟันปกป้องอยู่แล้ว จึงเสี่ยงต่อการบิ่นแตกหรือมีเศษอาหารเข้าไปสะสมจนเกิดฟันผุซ้ำได้ง่าย ควรติดต่อคลินิกเพื่อนัดหมายใส่ครอบฟันชั่วคราวกลับเข้าที่โดยเร็ว
ระหว่างใส่ครอบฟันชั่วคราวสามารถใช้ฟันเคี้ยวอาหารได้ตามปกติไหม?
สามารถใช้ฟันซี่ที่ใส่ครอบฟันชั่วคราวเคี้ยวอาหารได้ตามปกติ แต่ควรเลี่ยงอาหารแข็งหรือเหนียวจนเกินไป เช่น น้ำแข็ง ถั่ว หรือลูกอมเหนียว เพื่อป้องกันไม่ให้ครอบฟันชั่วคราวหลุดหรือแตกก่อนถึงวันนัดใส่ครอบฟันถาวร
