ฟันสบลึกทำไงดี? เช็กสาเหตุ พร้อมวิธีแก้ให้กลับมายิ้มมั่นใจ

หลายคนอาจไม่ทันสังเกตว่าตัวเองมีภาวะฟันสบลึก จนกว่าจะไปพบทันตแพทย์ เพราะในระยะเริ่มต้นมักไม่มีอาการเจ็บปวดให้เห็นชัด แต่ถ้าปล่อยไว้นานโดยไม่ดูแล ก็อาจกระทบทั้งสุขภาพฟัน เหงือก และความสัมพันธ์ของขากรรไกรบนล่างในระยะยาวได้เหมือนกัน

ในบทความนี้ TEETH TALK DENTAL CLINIC จะพาไปทำความรู้จักภาวะฟันสบลึกให้มากขึ้น ตั้งแต่ความหมาย วิธีสังเกตอาการเบื้องต้นด้วยตัวเอง สาเหตุ ผลกระทบที่อาจตามมา ไปจนถึงแนวทางการรักษาที่ทันตแพทย์มักเลือกใช้ในปัจจุบัน เพื่อให้เข้าใจภาวะนี้ และตัดสินใจดูแลตัวเองได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น

ฟันสบลึกคืออะไร มีลักษณะอย่างไร

ฟันสบลึก (Deep Bite) คือภาวะที่ฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่างในแนวดิ่งมากกว่าปกติเมื่อสบฟันปิดสนิท

ปกติแล้วฟันหน้าบนจะคร่อมฟันหน้าล่างเพียงเล็กน้อย ประมาณ 2 ถึง 4 มิลลิเมตร หรือคิดเป็นสัดส่วนราว 1 ใน 3 ของความสูงฟันหน้าล่าง แต่ถ้าเป็นฟันสบลึก ฟันหน้าบนอาจคร่อมฟันหน้าล่างมากจนบางครั้งแทบมองไม่เห็นฟันหน้าล่างเลยเมื่อสบฟันปิดสนิท หรือบางเคสฟันหน้าล่างอาจสัมผัสกับเนื้อเยื่อเพดานปากด้านในโดยตรงด้วยซ้ำ

ภาวะนี้เกิดร่วมกับปัญหาการสบฟันแบบอื่นได้เหมือนกัน เช่น ฟันซ้อน หรือฟันเก และความรุนแรงก็แตกต่างกันไปในแต่ละคน ทันตแพทย์จึงมักตรวจดูตำแหน่งฟัน และถ่ายภาพรังสีเพื่อประเมินระดับความรุนแรงก่อน แล้วค่อยวางแผนการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

วิธีเช็กอาการฟันสบลึกด้วยตัวเองในเบื้องต้น

ก่อนไปพบทันตแพทย์ ลองสังเกตสัญญาณเบื้องต้นของฟันสบลึกด้วยตัวเองจากลักษณะต่อไปนี้ดูก่อนได้

• เมื่อสบฟันปิดสนิทหน้ากระจก ฟันหน้าล่างถูกฟันหน้าบนบดบังจนแทบมองไม่เห็น
• รู้สึกว่าฟันหน้าล่างสัมผัสหรือกดกับเนื้อเยื่อเพดานปากด้านในเวลาสบฟัน
• สังเกตเห็นฟันหน้าล่างสึกผิดปกติเมื่อเทียบกับฟันซี่อื่น
• มีอาการเมื่อยล้าหรือปวดตึงบริเวณขากรรไกรหลังเคี้ยวอาหารเป็นเวลานาน
• ริมฝีปากล่างดูหนาหรือพับเข้าด้านในเวลายิ้มหรือพูดคุย

ถ้าสังเกตพบลักษณะเหล่านี้ตั้งแต่ 2 ข้อขึ้นไป ควรนัดหมายทันตแพทย์เพื่อตรวจประเมินอย่างละเอียด เพราะการสังเกตด้วยตาเปล่าเพียงอย่างเดียวยังบอกระดับความรุนแรงที่แท้จริงไม่ได้

ระหว่างที่ยังไม่ได้เข้ารับการตรวจ ทันตแพทย์ของ TEETH TALK DENTAL CLINIC แนะนำให้เลือกใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม และแปรงเบา ๆ บริเวณฟันหน้าที่ซ้อนทับกันมาก เพราะจุดนี้มักทำความสะอาดยากและสะสมคราบพลัคได้ง่ายกว่าจุดอื่น รวมถึงหลีกเลี่ยงการกัดอาหารแข็งด้วยฟันหน้าโดยตรง เพื่อลดแรงกระแทกที่อาจทำให้ฟันสึกเร็วขึ้นก่อนถึงวันนัดตรวจ

สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดภาวะฟันสบลึก

ภาวะฟันสบลึกเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยร่วมกัน สาเหตุหลักที่ทันตแพทย์มักพบ มีดังนี้

ปัจจัยทางพันธุกรรมและโครงสร้างขากรรไกร

ฟันสบลึกส่วนหนึ่งเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม โดยเฉพาะในครอบครัวที่สัดส่วนขากรรไกรบนและล่างไม่สมดุลกัน เช่น ขากรรไกรล่างสั้นกว่าขากรรไกรบน หรือกระดูกขากรรไกรมีมุมการเจริญเติบโตที่ทำให้ฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่างมากกว่าปกติตั้งแต่ฟันแท้ขึ้นครบ ลักษณะเหล่านี้มักเห็นได้ชัดขึ้นเมื่อโครงสร้างใบหน้าเจริญเติบโตเต็มที่แล้ว

พฤติกรรมในวัยเด็กและปัญหาฟันหลุดก่อนกำหนด

พฤติกรรมบางอย่างในวัยเด็ก เช่น การดูดนิ้วเป็นเวลานาน การใช้ขวดนมหรือจุกนมหลอกเกินช่วงวัยที่เหมาะสม ก็ส่งผลต่อทิศทางการขึ้นของฟันแท้ได้เช่นกัน นอกจากนี้ หากฟันน้ำนมหลุดก่อนกำหนดจากฟันผุหรืออุบัติเหตุ และไม่ได้รับการดูแลที่เหมาะสม ฟันซี่ข้างเคียงก็อาจเคลื่อนเข้ามาแทนที่ผิดตำแหน่ง จนทำให้การสบฟันของฟันแท้ผิดปกติไปจากเดิมได้

ผลกระทบจากปัญหาฟันสบลึกที่คาดไม่ถึง

ถ้าปล่อยให้ภาวะฟันสบลึกดำเนินไปโดยไม่ได้รับการดูแล อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพช่องปากในหลายด้านมากกว่าที่หลายคนคิด ผลกระทบที่ควรรู้ไว้ มีดังนี้

ปัญหาฟันสึกกร่อนและเหงือกร่นอักเสบ

เมื่อฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่างมากเกินไป แรงบดเคี้ยวจะกระจุกตัวอยู่บริเวณฟันหน้ามากกว่าฟันซี่อื่น ทำให้ผิวเคลือบฟันบริเวณนั้นสึกเร็วกว่าปกติ พอผิวเคลือบฟันสึกจนเผยชั้นเนื้อฟันด้านใน ก็มีโอกาสเกิดฟันผุหรืออาการเสียวฟันตามมาได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ บางเคสที่ฟันหน้าล่างสัมผัสเนื้อเยื่อเพดานปากซ้ำ ๆ ก็อาจทำให้เหงือกบริเวณนั้นระคายเคืองหรือร่นได้เช่นกัน

อาการปวดขากรรไกรและโครงหน้าดูสั้นลง

ภาวะฟันสบลึกที่รุนแรงอาจทำให้ข้อต่อขากรรไกรต้องทำงานในตำแหน่งที่ไม่สมดุล จนเกิดอาการปวดเมื่อยหรือปวดตึงบริเวณขากรรไกรได้บ่อยขึ้น โดยเฉพาะหลังเคี้ยวอาหารแข็งเป็นเวลานาน บางรายที่มีภาวะฟันสบลึกร่วมกับโครงสร้างใบหน้าส่วนล่างสั้น อาจสังเกตเห็นว่าสัดส่วนใบหน้าส่วนล่างดูสั้นกว่าปกติเล็กน้อยเมื่อเทียบกับใบหน้าส่วนบนและส่วนกลาง ทั้งนี้ลักษณะนี้ขึ้นอยู่กับโครงสร้างใบหน้าของแต่ละคน ไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคนที่มีภาวะฟันสบลึกเสมอไป

ไขความต่างระหว่างฟันสบลึกและฟันเหยิน

หลายคนมักสับสนระหว่างฟันสบลึกและฟันเหยิน เพราะทั้งสองภาวะเกี่ยวข้องกับตำแหน่งฟันหน้าเหมือนกัน แต่จริง ๆ แล้วเป็นการวัดคนละแนว 

ฟันสบลึกวัดระยะซ้อนทับของฟันหน้าบนและฟันหน้าล่างในแนวดิ่ง คือฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่างมากน้อยแค่ไหนเมื่อสบฟันปิดสนิท ส่วนฟันเหยินวัดระยะยื่นของฟันหน้าบนในแนวราบ คือฟันหน้าบนยื่นออกมาห่างจากฟันหน้าล่างมากน้อยแค่ไหน

ทั้งสองภาวะเกิดขึ้นแยกกัน หรือเกิดร่วมกันในคนคนเดียวกันก็ได้ เช่น บางเคสมีทั้งฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่างมากในแนวดิ่ง และฟันหน้าบนยื่นออกมามากในแนวราบพร้อมกัน ทันตแพทย์จึงต้องตรวจวัดทั้งสองมิตินี้แยกจากกันอย่างละเอียด เพื่อวางแผนการจัดฟันที่ครอบคลุมทุกประเด็นของการสบฟัน

แนวทางการรักษาฟันสบลึกโดยทันตแพทย์

การรักษาฟันสบลึกมีหลายแนวทาง ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและอายุของผู้เข้ารับการรักษา แนวทางหลักที่ทันตแพทย์มักพิจารณา มีดังนี้

การจัดฟันเพื่อปรับตำแหน่งและการสบฟัน

การจัดฟันเป็นแนวทางหลักในการแก้ไขภาวะฟันสบลึก ไม่ว่าจะเป็นการจัดฟันเหล็กแบบดั้งเดิม หรือจัดฟันใสในบางเคสที่ทันตแพทย์ประเมินแล้วว่าเหมาะสม ระหว่างการจัดฟัน ทันตแพทย์อาจติดอุปกรณ์เสริมขนาดเล็ก เช่น ไบร์ทยกฟัน เพื่อช่วยเปิดช่องว่างระหว่างฟันหน้าบนและฟันหน้าล่างชั่วคราว และลดการเสียดสีของเครื่องมือจัดฟันระหว่างการรักษา

การใช้เครื่องมือพิเศษขยายขากรรไกร

ถ้าตรวจพบว่าขากรรไกรบนแคบหรือมีพื้นที่ไม่เพียงพอ โดยเฉพาะในเด็กที่กระดูกขากรรไกรยังเจริญเติบโตไม่เต็มที่ ทันตแพทย์อาจพิจารณาใช้เครื่องมือขยายขากรรไกรบน (Palatal Expander) ร่วมกับแผนการจัดฟัน เพื่อเพิ่มพื้นที่ให้ฟันเรียงตัวได้อย่างเหมาะสม และช่วยให้การแก้ไขการสบฟันในภายหลังทำได้ง่ายขึ้น

การรักษาทางทันตกรรมบูรณะและการผ่าตัด

ถ้าฟันสบลึกทำให้ฟันสึกหรือเสียหายไปบ้างแล้ว ทันตแพทย์อาจต้องอุดฟันเพื่อซ่อมแซมผิวฟันที่สึกในระดับเบื้องต้น แต่ถ้าการสึกลุกลามจนถึงชั้นโพรงประสาทฟัน ก็อาจจำเป็นต้องรักษารากฟันควบคู่ไปด้วย 

ส่วนเคสที่ฟันเสียหายรุนแรงจนเก็บรักษาไว้ไม่ได้ ทันตแพทย์อาจพิจารณาถอนฟันซี่นั้น และวางแผนทำรากฟันเทียมเพื่อทดแทนในภายหลัง ส่วนเคสที่โครงสร้างขากรรไกรผิดปกติรุนแรงมาก ทันตแพทย์อาจส่งต่อให้วางแผนร่วมกับทันตแพทย์ผู้ชำนาญด้านศัลยกรรมช่องปากและขากรรไกรเพิ่มเติม

แก้ไขปัญหาฟันสบลึกเพื่อรอยยิ้มมั่นใจที่ TEETH TALK DENTAL CLINIC

หากสงสัยว่าตัวเองหรือคนในครอบครัวมีภาวะฟันสบลึก หรือกำลังมองหาคลินิกที่ช่วยวางแผนแก้ไขปัญหาการสบฟันอย่างเหมาะสม คลินิกทำฟัน TEETH TALK DENTAL CLINIC ยินดีตรวจประเมินและให้คำแนะนำแนวทางรักษาที่เหมาะกับสภาพฟันของคุณ

ทีมทันตแพทย์ของ TEETH TALK DENTAL CLINIC ที่มีประสบการณ์ตรวจประเมินเคสฟันสบลึกมาอย่างต่อเนื่อง ยินดีตรวจวัดระดับความซ้อนทับของฟันหน้าอย่างละเอียด ก่อนพูดคุยวางแผนแก้ไขฟันสบลึกร่วมกันให้เหมาะกับโครงสร้างขากรรไกรของแต่ละคน โดยมีเครื่องสแกนฟัน 3 มิติร่วมกับภาพถ่ายรังสีตามมาตรฐาน ISO9001:2015 เป็นตัวช่วยประเมินความสัมพันธ์ของขากรรไกรบนและล่างให้แม่นยำขึ้น พร้อมแจ้งแผนการรักษาและค่าใช้จ่ายให้ทราบตั้งแต่ต้น ไม่มีค่าใช้จ่ายแอบแฝง

นอกจากนี้ TEETH TALK DENTAL CLINIC ยังมี 24 สาขาทั่วกรุงเทพฯ ปริมณฑล และบางแสน (ม.บูรพา) ให้เลือกสาขาใกล้บ้านเพื่อเข้ารับการตรวจติดตามผลระหว่างจัดฟันแก้ไขฟันสบลึกได้อย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังใช้สิทธิทำฟันประกันสังคมได้โดยไม่ต้องสำรองจ่าย เพียงยื่นบัตรประชาชนใบเดียว (เช็กสาขา TEETH TALK DENTAL CLINIC ใกล้บ้าน)

สรุปบทความ

ฟันสบลึก คือภาวะที่ฟันหน้าบนคร่อมฟันหน้าล่างมากกว่าปกติในแนวดิ่ง ซึ่งเกิดได้จากทั้งปัจจัยพันธุกรรมและพฤติกรรมในวัยเด็ก หากปล่อยไว้นานอาจส่งผลให้ฟันสึก เหงือกร่น หรือปวดขากรรไกรตามมาได้ การเข้ารับการตรวจประเมินโดยทันตแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้วางแผนแก้ไขได้ทันท่วงที ไม่ว่าจะเป็นการจัดฟัน การใช้เครื่องมือขยายขากรรไกร หรือการรักษาทางทันตกรรมบูรณะควบคู่กันไปตามความเหมาะสมของแต่ละเคส

หากต้องการนัดหมายจองคิว หรือปรึกษาเรื่องฟันสบลึก สามารถติดต่อสอบถาม TEETH TALK DENTAL CLINIC ได้ที่

• เบอร์โทรศัพท์ : 099-113-8103
• Line Official : @teethtalk
• Facebook Page : TEETH TALK DENTAL CLINIC คลินิกทันตกรรม จัดฟัน ทำฟัน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฟันสบลึก

ฟันสบลึกทำให้หน้าดูแก่กว่าวัยจริงไหม?

ภาวะฟันสบลึกที่ปล่อยไว้นานอาจทำให้ฟันสึกมากขึ้นและโครงหน้าส่วนล่างดูสั้นลงกว่าปกติในบางราย ซึ่งอาจทำให้สัดส่วนใบหน้าเปลี่ยนแปลงไปบ้าง แต่การเปลี่ยนแปลงนี้ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและโครงสร้างใบหน้าของแต่ละบุคคล ไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคนที่มีภาวะฟันสบลึกเสมอไป หากกังวลเรื่องนี้ควรปรึกษาทันตแพทย์เพื่อตรวจประเมินอย่างเหมาะสม

ปัญหาฟันสบลึกต้องผ่าตัดขากรรไกรทุกเคสไหม?

ไม่จำเป็นเสมอไป ส่วนใหญ่ทันตแพทย์มักแก้ไขภาวะฟันสบลึกด้วยการจัดฟันร่วมกับเครื่องมือเสริมต่าง ๆ ก่อน โดยจัดฟันไม่ผ่าตัดขากรรไกรก็สามารถได้ผลในหลายเคส ยกเว้นกรณีที่โครงสร้างขากรรไกรผิดปกติรุนแรงจนการจัดฟันเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ ทันตแพทย์จึงจะพิจารณาส่งต่อเพื่อวางแผนร่วมกับทันตแพทย์ผู้ชำนาญด้านศัลยกรรมช่องปากและขากรรไกรเพิ่มเติม

จัดฟันใสสามารถช่วยแก้ฟันสบลึกได้ไหม?

จัดฟันใสสามารถใช้แก้ไขภาวะฟันสบลึกได้ในบางเคส ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและดุลยพินิจของทันตแพทย์ผู้วางแผนการรักษา ในบางกรณีทันตแพทย์อาจพิจารณาใช้ร่วมกับอุปกรณ์เสริมอื่น เพื่อช่วยปรับตำแหน่งการสบฟันให้เป็นไปตามแผนที่วางไว้ ทั้งนี้ควรเข้ารับการตรวจประเมินโดยทันตแพทย์ก่อนตัดสินใจเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับตัวเอง